Karolina Poczopko
Czym jest fibromialgia i co ją wywołuje?
Fibromialgia to przewlekła choroba o niepoznanej do końca etiologii. Charakteryzuje się uogólnionym bólem mięśni i tkanek miękkich oraz towarzyszącym uczuciem głębokiego zmęczenia. Mimo, że nie powoduje uszkodzeń tkanek, jej objawy mogą znacząco obniżać jakość życia. Uważa się, że fibromialgia wynika z nadwrażliwości centralnego układu nerwowego, prowadzącej do zaburzeń w odbieraniu i przetwarzaniu sygnałów bólowych. Czynnikami ryzyka są m.in. przebyte infekcje wirusowe, przewlekły stres, urazy, a także genetyczne predyspozycje.
Objawy fibromialgii
Najbardziej charakterystycznym objawem fibromialgii jest przewlekły, rozlany ból mięśni i stawów. Pacjenci często skarżą się na sztywność ciała, zwłaszcza rano, a także na nadwrażliwość na dotyk, światło czy dźwięk. Kolejnym istotnym objawem jest chroniczne zmęczenie - niewspółmierne do wysiłku i nieustępujące mimo odpoczynku. Często występują także zaburzenia snu, trudności z koncentracją (tzw. "mgła mózgowa"), bóle głowy, zespół jelita drażliwego czy objawy depresyjne i lękowe. Objawy te często współistnieją i mają charakter naprzemienny lub falujący.
Leczenie fibromialgii - interdyscyplinarne podejście
Skuteczne leczenie fibromialgii wymaga współpracy zespołu specjalistów – reumatologa, neurologa, psychiatry, psychologa, osteopaty, fizjoterapeuty oraz specjalisty medycyny bólu. Terapia może obejmować zarówno leczenie farmakologiczne (leki przeciwdepresyjne, przeciwpadaczkowe czy leki rozluźniające mięśnie), jak i kompleksowe działania, tj. terapia poznawczo-behawioralna, techniki relaksacyjne, regularna aktywność fizyczna, dieta przeciwzapalna, czy fizjoterapia. Ponieważ leki nie zawsze przynoszą oczekiwaną poprawę i mogą powodować działania niepożądane, coraz większą rolę odgrywają niefarmakologiczne metody leczenia. Wśród nich szczególne miejsce zajmuje przezczaszkowa stymulacja magnetyczna (TMS) i magnetyczna stymulacja nerwów obwodowych (mPNS) - nowoczesne i nieinwazyjne metody neurostymulacji. W tym artykule skupiamy się na terapii TMS, chociaż metody te mogą być łączone dla uzyskania lepszych efektów.
TMS działa precyzyjnie i bez efektów ubocznych typowych dla farmakoterapii, mogąc skutecznie redukować ból, poprawiając sen i nastrój. Przeczytaj dalej, by dowiedzieć się, jak TMS zmienia podejście do leczenia fibromialgii.
TMS - jak działa stymulacja mózgu w leczeniu fibromialgii?
Przezczaszkowa stymulacja magnetyczna (TMS) to metoda neuromodulacji polegająca na generowaniu impulsów magnetycznych, które nieinwazyjnie przenikają przez czaszkę i stymulują określone obszary mózgu. W kontekście fibromialgii, TMS działa na ośrodkowy układ nerwowy, redukując nadaktywność w obszarach odpowiedzialnych za percepcję bólu i poprawiając równowagę neuroprzekaźników, takich jak serotonina czy dopamina. Jak pokazują badania kliniczne, stymulacja może zmniejszyć intensywność bólu, poprawić nastrój, zmniejszyć uczucie zmęczenia i poprawić jakość snu.
"Co ważne, terapia TMS jest bezpieczna, dobrze tolerowana i może być szczególnie istotna u pacjentów, u których inne formy leczenia, tj. farmakoterapia nie przynoszą wystarczającej poprawy bądź wiążą się z efektami ubocznymi." - dr Piotr Sulik, Dyrektor Medyczny Centrum Medycznego Magwise
Dlaczego TMS pomaga? Rola kory przedczołowej w odczuwaniu bólu
Kora przedczołowa, zwłaszcza jej część grzbietowo-boczna, odgrywa kluczową rolę w
modulacji percepcji bólu, regulacji emocji oraz kontroli poznawczej. U osób cierpiących na fibromialgię i depresję obserwuje się zmniejszoną aktywność w tym obszarze, co prowadzi do osłabionej zdolności tłumienia bodźców bólowych i większej podatności na stres oraz negatywne emocje. Kora przedczołowa działa jak „hamulec” dla sygnałów bólowych, wysyłając modulujące sygnały do niższych struktur mózgowych, takich jak wzgórze czy pień mózgu. Przezczaszkowa stymulacja magnetyczna (TMS), stosowana w leczeniu fibromialgii, pobudza właśnie te obszary, poprawiając ich funkcjonowanie i przywracając równowagę w sieciach neuronalnych odpowiedzialnych za przetwarzanie bólu i regulację emocji. Dzięki temu pacjenci odczuwają mniejszy ból, mają lepszy nastrój i większą odporność psychiczną.
Więcej o działaniu terapii TMS w fibromialgii, możesz dowiedzieć się na stronie: [MAGWISE]
Jakie są zalety terapii TMS w leczeniu fibromialgii?
● Komfort i bezpieczeństwo - TMS to terapia nieinwazyjna, bez konieczności znieczulenia, z niskim ryzykiem efektów niepożądanych.
● Redukcja ogólnego odczuwania bólu - zmniejszenie intensywności przewlekłego bólu mięśniowo-szkieletowego.
● Poprawa jakości snu - głębszy, bardziej regenerujący sen.
● Zmniejszenie przewlekłego zmęczenia - redukcja uczucia znużenia i poprawa codziennego funkcjonowania.
● Obniżenie napięcia mięśniowego - zmniejszenie sztywności i dyskomfortu mięśniowego.
● Poprawa nastroju i redukcja lęku - wsparcie równowagi emocjonalnej oraz zmniejszenie objawów depresyjnych i lękowych.
● Poprawa jakości życia - większa samodzielność i lepsze funkcjonowanie w życiu codziennym.
Czy terapia TMS jest odpowiednia dla Ciebie?
Terapia TMS jest metodą bezpieczną, nieinwazyjną i zazwyczaj dobrze tolerowaną przez pacjentów. Nie wymaga znieczulenia ani hospitalizacji, a ryzyko działań niepożądanych jest niskie. Mimo to, przed rozpoczęciem leczenia konieczna jest kwalifikacja medyczna. Lekarz ocenia m.in. ogólny stan zdrowia pacjenta, a także przeciwwskazania, takie jak wszczepione implanty metalowe w obrębie głowy (np. implanty ślimakowe, neurostymulatory).
TMS może być szczególnie korzystna dla osób, które nie uzyskały poprawy po leczeniu farmakologicznym lub źle tolerują leki. Ostateczną decyzję o zakwalifikowaniu do terapii podejmuje specjalista po dokładnym wywiadzie i ocenie indywidualnych potrzeb pacjenta.
Więcej informacji o leczeniu fibromialgii i terapii TMS, mPNS możesz znaleźć na stronie internetowej Magwise: [LINK]
Źródła:
● Wang Y, Lei J, Qiao H, Tang J, Fan X. Repetitive transcranial magnetic stimulation in patients with fibromyalgia: A protocol for systematic review and network meta-analysis. Medicine (Baltimore). 2022 Nov 25;101(47):e31696. doi: 10.1097/MD.0000000000031696. PMID: 36451412; PMCID: PMC9704917.
● Tanwar S, Mattoo B, Kumar U, Bhatia R. Repetitive transcranial magnetic stimulation of the prefrontal cortex for fibromyalgia syndrome: a randomised controlled trial with 6-months follow up. Adv Rheumatol. 2020 Jun 29;60(1):34. doi: 10.1186/s42358-020-00135-7. PMID: 32600394.
● https://www.nhs.uk/conditions/fibromyalgia/
Fibromialgia to tajemnicza choroba, w której ból ciała i przewlekłe zmęczenie pojawiają się mimo braku widocznych uszkodzeń tkanek. Jaką rolę w percepcji bólu odgrywa kora przedczołowa i jak może pomóc Ci stymulacja TMS?
Mimo że fibromialgia od lat stanowi wyzwanie dla medycyny, nauka pokazuje nowe skuteczne metody jej leczenia. Jedną z nich jest przezczaszkowa stymulacja magnetyczna (TMS), metoda, która od ponad dekady stosowana jest na zachodzie w leczeniu depresji lekoopornej, a obecnie znajduje także zastosowanie w terapii fibromialgii. Jak działa TMS? Dlaczego może łagodzić objawy fibromialgii? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz w dalszej części tekstu.
Fundacja MIMOZA
Działamy na rzecz osób chorych na fibromialgię oraz ich bliskich. Jesteśmy pierwszą w Polsce fundacją związaną z tą chorobą.
KRS: 0001055359
adres e-mail:
Biuro Fundacji MIMOZA
ul. Strzegomska 4
59-400 Jawor, dolnośląskie